СУРГУУЛЬД ХАМРАГДААГҮЙ ХҮҮХДИЙН 64.5 ХУВЬ НЬ ХӨВГҮҮД БАЙНА

29 минутын өмнө  

Сургуульд хамрагдаж чадаагүй хөвгүүдийн тоо охидоос бараг хоёр дахин их байна. Ерөнхий боловсролын сургуульд хамрагдаагүй 57,500 хүүхэд байгаагийн 37,122 буюу 64.5 хувь нь эрэгтэй, 20,378 буюу 35.5 хувь нь эмэгтэй байна. Сургуульд хамрагдаагүй эрэгтэй хүүхдийн тоо охидоос хоёр дахин их байгааг ХЭҮК тодотгож, ерөнхий боловсролын насны 58,000 орчим хүүхэд, тэр дундаа 37,000 гаруй эрэгтэй хүүхэд сурч боловсрох эрхээ бүрэн эдэлж чадахгүй байна гэсэн юм.

Сурлагын амжилтаар ч зөрүү тод харагдаж байна. Сурлагын Амжилтын Олон Улсын Үнэлгээ (PISA)-гээр 2025 онд байгалийн ухааны судлагдахуунаар хөвгүүд 416, охид 437 оноо авсан. Уншаад ойлгох чадвараар охид 391, хөвгүүд 362, харин математик дээр хөвгүүд 418, охид 424 оноо авсан гүйцэтгэлтэй байв. Охид аль ч хичээл дээр хөвгүүдээс өндөр оноо авсан нь «охид сайн хичээж байгаа учраас уу, эсвэл хөвгүүд анхаарлаас гадуур үлдээд байна уу» гэсэн асуултыг тавьж байна.

Хөвгүүдийн хичээлдээ хандах хандлага, идэвх зүтгэл болон нөлөөлөгч хүчин зүйлсийг «Бүх нийт боловсролын төлөө» үндэсний эвсэл 2024 онд судалж, тайлангаа «Боловсролоос хөндийрч буй хөвгүүд» хэмээн нэрлэжээ. Судалгаагаар хөвгүүд дунд ангиасаа эхлэн хичээлээсээ аажимдаа хөндийрөх, идэвх буурах хандлага ажиглагдаж байгаагийн зэрэгцээ гар утас, интернэт хэрэглээ нь сурлагад ихээхэн нөлөөлж байгааг дурджээ.

Тоо нь анхаарал татна: хөвгүүдийн 64 хувь нь интернэтээр зөвхөн тоглоом тоглодог байхад охидын 63 хувь нь хичээлээ хийх, 53 хувь нь интернэтээс өөрт хэрэгцээтэй мэдээллийг хайх, 49 хувь нь шинэ мэдээ, мэдээлэл авахад зарцуулдаг байна. Багш нарын ярилцлагад ч «Утасны хэрэглээ нь хүүхдийн анхаарал төвлөрөх чадварыг бууруулж, зан аашинд нь нөлөөлөх, эцэг эх, асран хамгаалагчидтай харилцах харилцаанд нөлөөлөх, үе тэнгийнхэнтэйгээ найзлахаа болих зэрэг маш их сөрөг нөлөөлөлтэй байна» гэснийг судалгаа онцолсон байв.

Хөндийрөл дунд ангиас эхэлдэг нь ярилцлагуудаас харагдана. «Эрэгтэй хүүхэд дунд ангид орохоор олон хичээлтэй, өөр өөр багш нартай харилцаж эхлэх үед өөрийн онцлогоос шалтгаалан зарим хичээлээ орхиж эхэлдэг. Үүний улмаас сурлага нь дунд ангиас муудаж, багш нар ч хүүхдийг хичээлдээ муу байгаа гэж үзэж, онцгой анхаарал тавих нь багасдаг» гэж Багануур дүүрэгт эцэг, эхчүүдтэй хийсэн ярилцлагын хэсгийг ХЭҮК тайландаа багтаасан байна.

Зөрүү бүр бага наснаас эхэлж байна. Хөвгүүдийн сургуулийн өмнөх боловсролд хамрагдалт охидоос 0.4 хувиар доогуур, харин хамрагдаагүй хүүхдийн 52.4 хувийг эзэлж байгаа нь тэдний хамрагдалт доогуур, боловсролын гадна үлдэх эрсдэл харьцангуй өндөр байгааг ХЭҮК онцолсон. Үндэсний Статистикийн Хорооны судалгаагаар хамгийн чинээлэг бүлгийн 2-6 настай хүүхдүүдийн 63 хувь нь цэцэрлэгт хамрагдаж байгаа бол хамгийн ядуу бүлгийнхний хувьд энэ үзүүлэлт 45 хувьтай байна. Гэтэл PISA 2023-ын дүгнэлтээр сургуулийн өмнөх боловсролд хамрагдах хугацаа нэг жилээр нэмэгдэхэд математикийн оноо 40.4, унших чадварын оноо 10.5, байгалийн ухааны оноо 9.6-аар өссөн нь цэцэрлэгийн нэг жил ч ирээдүйн амжилтад ямар жинтэйг харуулна.

Шат ахих тусам зөрүү гүнзгийрдэг. Ерөнхий боловсролын сургуулийн нийт хамрагдалт 93.2 хувьтай байгаагаас бага боловсрол 97.8 хувь, суурь боловсрол 96.2 хувь, бүрэн дунд боловсрол 79 хувьтай байна. Хамрагдалтыг хүйсээр авч үзвэл бага боловсролын түвшинд зөрүүгүй, суурь боловсролын түвшинд эмэгтэй суралцагч 0.5 хувиар илүү, бүрэн дунд боловсролын түвшинд эмэгтэй суралцагч 86.5 хувь, эрэгтэй суралцагч 71.7 хувь байгаагаас харахад бүрэн дунд боловсролын түвшинд хүйсийн зөрүү 14.8 хувьд хүрчээ.

Шалтгаан нь нэг зүйл биш. Сургуульд хамрагдаагүй, боловсролын тогтолцооны гадна байгаа хүүхдүүдийн албан ёсны бүртгэл, статистик мэдээлэл, мөн сургуулиас гадуур үлдэж буй шалтгаан, нөхцөлийг нарийвчлан тогтоосон судалгаа одоогоор байхгүй байгааг Хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын тухай 25 дугаар илтгэлд дурдсан юм. Боломжтой мэдээллээс үзэхэд уг асуудал нь өрхийн орлого, санхүүгийн боломж, хот, орон нутгийн ялгаа, алслагдмал байдал, хөдөлмөр эрхлэлт, шилжилт хөдөлгөөн зэрэг нийгэм, эдийн засаг, соёлын олон хүчин зүйлтэй салшгүй холбоотой байна гэж илтгэл дүгнэжээ.

Асуудлын жин нь ирээдүйд илэрнэ. Хөвгүүд бол ирээдүйд өрх гэрээ тэргүүлж, үр хүүхдээ хүмүүжүүлэн үлгэрлэх хүмүүс бөгөөд сургууль завсардсан үр дагавар хэдхэн жилийн дараа нийгэмд олон сөрөг жишээгээр илэрч болзошгүйг нийтлэлд анхааруулсан байна. Сургууль бол зөвхөн хичээл үзэж мэдлэгжих газар бус, хүүхэд нийгэмшиж, бусадтай харилцан ойлголцож, өсөж хөгждөг гол орчин нь юм.

Та юу гэж бодож байна: хөвгүүд боловсролоос хөндийрч байгаагийн гол шалтгаан нь утас, тоглоомын хэрэглээ юу, эсвэл сургууль, багш нарын анхаарал хөвгүүдэд хүрэлцэхгүй байгаа явдал уу?

Эх сурвалж: iKon.mn (ХЭҮК-ийн Хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын тухай 25 дахь илтгэл; «Бүх нийт боловсролын төлөө» үндэсний эвслийн судалгаа; Үндэсний Статистикийн Хороо)

Мэдээ уншаад таалагдсан бол Like дарна уу. Танд баярлалаа
Сайт таалагдаж байвал Like дарна уу. Танд баярлалаа
Төстэй мэдээ
Шинэ мэдээ
Санал асуулга
ГАДААД УЛСЫН АЖИЛЧИДАД ХЯЗГААР ТОГТООХГҮЙГ ТА ДЭМЖИЖ БАЙНА УУ?