Америкийн тивийн эрүүл мэндийн байгууллага (PAHO) 11 дүгээр сарын 17-ны мягмар гарагт АНУ улаан бурхныг устгасан (элиминаци) статусаа алдсаныг албан ёсоор зарлалаа гэж AFP болон BBC мэдээллээ. Ингэснээр АНУ 2000 онд анх хүртсэн энэ статусаа 26 жилийн дараа алдаж, улаан бурхан тус улсад дахин уугуул өвчин (эндемик) гэж тооцогдох болов.
Шийдвэрийн үндэс нь энгийн: PAHO-гийн дүрмээр нэг ижил омгийн вирус 12 сараас дээш хугацаанд тасралтгүй тархсан бол устгасан статус хүчингүй болдог. PAHO-гийн бие даасан комисс өнгөрсөн долоо хоногт Вашингтон хотноо дөрвөн өдөр хуралдаж, АНУ-д вирус жил гаруй тасралтгүй тархсан гэж дүгнэсэн байна. PAHO-гийн захирал Жарбас Барбоза мөн өдрийн хэвлэлийн хурлаар Мексик, Боливи хоёр ч мөн статусаа алдсаныг зарлажээ.
Тоо баримт хүнд байна. АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн (CDC) мэдээгээр 11 дүгээр сарын 16-ны байдлаар энэ жил 45 муж болон Вашингтон хотод 5,412 баталгаажсан тохиолдол бүртгэгдсэн бөгөөд энэ нь 1991 оноос хойших жилийн хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Өнгөрсөн жилийн 2,289 тохиолдлоос хоёр дахин давсан энэ тоог мэргэжилтнүүд бодит байдлаас дутуу тоологдсон гэж үзэж байна. Эмнэлэгт хэвтсэн хүн 500 гаруй байгаа бол мужуудын мэдээгээр энэ жил улаан бурхантай холбоотой 10 нас баралт бүртгэгджээ (CDC-ийн цахим хуудсанд одоогоор 6 нас баралт тоологдсон байгаа нь мужуудын мэдээ хоцорч бүртгэгдэж байгаатай холбоотой гэж тайлбарлаж байна).
Хамгийн том голомт нь Пенсильвани муж юм. Тус муж 11 дүгээр сарын 16-ны байдлаар 1,561 баталгаажсан тохиолдолтойгоор улсдаа тэргүүлж, наймдугаар сараас хойш 7 нас баралт бүртгэсэн байна. Үүнээс өмнө Техаст дэгдсэн голомтоор 760 гаруй хүн өвчилж, хоёр хүүхэд нас барж байсан юм. CDC-ийн мэдээллээр халдвар авсан хүмүүсийн 96 хувь нь вакцинд хамрагдаагүй, эсвэл вакцин хийлгэсэн эсэх нь тодорхойгүй хүмүүс байжээ.
Мэргэжилтнүүд шалтгааныг вакцинжуулалтын хамралт буурсантай холбон тайлбарлаж байна. Халдварт өвчний эмч Пол Оффит AFP-д хэлэхдээ «Дархлаажуулалтын түвшингээ өсгөхгүй бол энэ өвчин ирэх жил, түүний дараа жил ч эргэн ирсээр байх болно» гэжээ. Мексикт энэ оны эхнээс хойш улаан бурхнаар 23 хүн, Гватемалад 53 хүн нас барсан нь PAHO-гийн мэдээллээс харагдаж байгаа бөгөөд вирус бүс нутаг даяар тархаж байгаа нь тодорхой байна.
АНУ-ын тал байр сууриа илэрхийлсэн байна. CDC-ийн захирал Эрика Шварц Reuters-т хэлэхдээ статусаа алдсан ч CDC улаан бурхантай тэмцэх хариу арга хэмжээгээ өөрчлөхгүй гэж мэдэгдсэн байна. PAHO энэ шийдвэр нь практик үр дагавар багатай, голдуу бэлгэдлийн шинжтэй гэж тайлбарласан ч АНУ, Мексик, Боливи гурваас өвчний тархалтыг таслан зогсоох төлөвлөгөө ирүүлэхийг хүлээж байгаа ажээ.
Сонирхолтой нь энэ мэдээ Монголын хувьд эсрэг дүр зурагтай давхцаж байна. Өчигдөрхөн Монгол Улс наймдугаар сарын 24-нөөс хойш шинэ тохиолдол гараагүй тул улаан бурхны дэгдэлтээ таслан зогсоосноо Эрүүл мэндийн яам болон ДЭМБ хамтран зарласан билээ. Нэг талд дэгдэлтээ зогсоосон улс, нөгөө талд 26 жил хадгалсан статусаа алдсан их гүрэн — ялгаа нь вакцинжуулалтын хамралт, хяналтын тогтолцоонд л оршиж байна.
Та юу гэж бодож байна: улаан бурхан шиг вакцинаар бүрэн сэргийлэх боломжтой өвчин эргэн дэгдэж байгаа нь иргэдийн вакцины талаарх итгэл буурсантай холбоотой юу, эсвэл эрүүл мэндийн тогтолцооны сул талын шинж үү?
Эх сурвалж: AFP, BBC, Reuters, STAT News — 2026-11-17/18