Архи, согтууруулах ундааны хэрэглээ болон хорт хавдрын хоорондын холбоог олон нийт хэр бага мэддэг болохыг Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын шинэ судалгаа харууллаа. ДЭМБ-ын судалгаагаар Европын Холбооны иргэдийн дөнгөж 15 хувь нь архи уух нь хөхний хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдгийг мэддэг гэж хариулсан бол хамгийн их хамааралтай бүлэг болох эмэгтэйчүүдийн дунд ч энэ үзүүлэлт 21 хувь буюу таван хүн тутмын нэг орчимд л хүрч байна.
Өөрөөр хэлбэл, эмэгтэйчүүдийн бараг 80 хувь нь өөрт нь шууд хамааралтай эрсдэлийн хүчин зүйлийн талаар мэдээлэлгүй хэвээр байгаа юм. Энэ нь зөвхөн Европын асуудал биш юм: дэлхийн олон оронд архи, согтууруулах ундааг хорт хавдартай холбон ойлгох ойлголт сул хэвээр байгаа бөгөөд эрсдэлийг мэдэхгүй хүн хэрэглээгээ эрт бууруулах, эмчийн зөвлөгөө авах боломжоо ч алддаг нь эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийн гол санаа зовоосон асуудал болж байна.
Энэ цоорхойг нөхөх зорилгоор ДЭМБ-ын Европын бүсийн алба хөхний хорт хавдраас сэргийлэх сарын үеэр "Архи, согтууруулах ундааны илрүүлэг, богино зөвлөгөөний төв" хэмээх шинэ цахим платформыг нээлээ. Тус төв нь хиймэл оюуны туслахтай бөгөөд эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүд болон бусад оролцогч талуудад архитай холбоотой эрсдэлийг илрүүлэх, өвчтөнтэй энэ сэдвээр ярилцахад ашиглах найдвартай мэдээлэл, практик хэрэгслийг нэг дор төвлөрүүлсэн гэж ДЭМБ-ын хэвлэлийн мэдээлэлд дурджээ.
Платформын гол санаа нь урт хугацааны эмчилгээнээс өмнө эмнэлгийн анхан шатны үзлэгийн үед хийдэг богино ярилцлагын үр нөлөөнд тулгуурлаж байгаа юм. Мэргэжилтнүүдийн хэлж буйгаар илрүүлэг болон богино зөвлөгөө нь бодитой үр дүн өгдөг арга боловч бодит эмнэлзүйн практикт хангалттай хэрэглэгддэггүй хэвээр байгаа нь ийм дэмжлэг үзүүлэх хэрэгслийг бүтээх нэг шалтгаан болсон байна. Эмч, сүрьеэгийн биш, энгийн үзлэгийн эмч ч өвчтөний архины хэрэглээг асууж, эрсдэлийг нь ойлгомжтой хэлж өгөх нь дараагийн хүндрэлийг бууруулах хамгийн хямд алхмуудын нэг гэж үздэг.
Анхаарал татах бас нэг зүйл нь энэ төв нь өвчтөнд шууд онош тавих хиймэл оюун биш, харин эмчийн яриаг дэмжих хэрэгсэл гэдэгт байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, технологи нь эмчийн байр суурийг орлох бус, эмчид цаг хомс үед чухал сэдвийг орхигдуулахгүй байх, батлагдсан мэдээллээр өвчтөнтэй ярилцахад туслах зорилготой гэж танилцуулагдаж байна. Энэ ялгаа нь эрүүл мэндийн хиймэл оюуны хэрэглээний талаарх сүүлийн үеийн маргааны гол цэгүүдийн нэг юм.
Монголын хувьд ч энэ сэдэв холын асуудал биш юм. Архины хэрэглээ нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлын нэг хэвээр байгаа өнөө үед архи, согтууруулах ундааны эрсдэлийг зөвхөн элэгний өвчлөлтэй холбон ойлгодог хандлага түгээмэл бол хорт хавдартай холбоог нь мэддэг хүн хэр олон байгаа нь асуулт хэвээрээ байна. Хэрэв Европт хүртэл мэдлэг ийм доогуур байгаа бол Монголд ч гэр бүлийн эмч нар үзлэгийн үеэр энэ сэдвийг тогтмол хөндөх нь чухал болохыг энэ судалгаа сануулж байна.
Та юу гэж бодож байна — архи хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдгийг та мэддэг байсан уу, энэ мэдээллийг ундаа, согтууруулах ундааны шошгон дээр заавал бичих ёстой юу?
Эх сурвалж: Medscape / ДЭМБ-ын Европын бүсийн алба
