Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал 2026 оны аравдугаар сарын 29-ний өдөр Япон Улсын Ерөнхий сайд Санаэ Такаичитай утсаар ярилаа. Ярианы гол сэдэв нь Дорнод аймгийн Нөмрөгийн дархан цаазат газарт гарсан томоохон түймрийн дараах байдал, хохирлыг арилгах болон байгаль орчныг нөхөн сэргээх хамтын ажиллагаа байв.
Ерөнхий сайд С.Такаичи түймрийн улмаас учирсан хохиролд сэтгэл зовниж, Монголын ард түмэнд гүнээ харамсаж буйгаа илэрхийлсэн байна. Тэрээр Японы олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага ЖАЙКА-аас мэргэжлийн баг илгээснийг дурдаж, багийн дүгнэлтэд үндэслэн Нөмрөгийн дархан цаазат газрын нөхөн сэргээлтэд хувь нэмэр оруулах хамтын ажиллагааг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаагаа мэдэгджээ.
Японы Гадаад хэргийн сайд Тошимицү Мотэги өмнө нь буюу аравдугаар сарын 27-нд ЖАЙКА-ийн ойн хамгааллын мэргэжилтнүүдийг Монгол руу илгээж, түймэрт өртсөн нутгийг сэргээхэд туслахаар болсныг зарлаж байсан юм. Мотэги "Бид Монголын Засгийн газартай нягт хамтран ажиллаж, нөхөн сэргээлтийн хамтын ажиллагааны багцыг хэрэгжүүлнэ" гэж мэдэгдэж, шаардлагатай тоног төхөөрөмж нийлүүлэх, түймрийн дараах сэргээн босголт болон байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн чиглэлээр хүний нөөцийг хөгжүүлэх асуудлыг нэрлэж байлаа.
Ерөнхий сайд Н.Учрал Японы Засгийн газар түймрийн асуудалд шинжлэх ухаанчаар хандаж, байгаль орчныг нөхөн сэргээх ажлыг үе шаттай, үр дүнтэй хэрэгжүүлэхээр болсонд сайшаалтай хандаж, хамтран ажиллахаа илэрхийлсэн байна. Монголын талын хувьд нөхөн сэргээлт нь яаран зарлах биш, хөрс, ургамал, ан амьтан, агаарт учирсан нөлөөг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэмжиж, түүнийхээ дагуу төлөвлөх ёстой гэсэн байр суурь үүгээр илэрхийлэгдэж байгаа юм.
Нөмрөгийн түймэр нь аравдугаар сарын 8-нд дэгдэж, аравдугаар сарын 16-нд унтарсан бөгөөд ойролцоогоор 530 мянган га талбайг хамарч, дархан цаазат газрын 80 орчим хувийг гэмтээсэн гэсэн урьдчилсан мэдээлэл гарсан. Нөмрөг нь Монголын хамгийн сайн хадгалагдсан байгалийн экосистемийн нэг бөгөөд ховор ан амьтан, эндемик ургамлын өлгий нутаг гэдгээрээ онцгой ач холбогдолтой. Тиймээс хохирлын хэмжээ, хариуцлагын асуудал болон нөхөн сэргээлтийн бодит үр дүн олон нийтийн анхаарлын төвд хэвээр байгаа юм.
Хоёр Ерөнхий сайд мөн 2027 онд тохиох Монгол, Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 55 жилийн ойг тохиолдуулан хоёр улсын найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг улам бэхжүүлэхээр санал нэгдсэн байна. Найрсаг харилцаатай улс орнуудын хувьд Монгол, Японы Засгийн газрууд хүнд цаг үеийг хамтдаа даван туулахаар тогтсон нь ярианы төгсгөлийн өнгө аяс байлаа.
Цаашид ЖАЙКА-ийн багийн дүгнэлт хэзээ гарч, нөхөн сэргээлтийн хамтын ажиллагаа ямар тодорхой төсөл, тоног төхөөрөмж, сургалтын хэлбэрээр хэрэгжих нь анхаарал татаж байна. Үүний зэрэгцээ түймрийн шалтгаан, хариуцлагыг тогтоох дотоодын мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байгаа бөгөөд нөхөн сэргээлт болон хариуцлагын хоёр шугам зэрэгцэн явах учиртай гэж олон нийт үзэж байна.
Та юу гэж бодож байна — Нөмрөгийг нөхөн сэргээхэд Японы мэргэжлийн туслалцаа хангалттай юу, эсвэл хариуцлага тооцох асуудлыг эхлээд бүрэн шийдэх ёстой юу?
Эх сурвалж: МҮОНРТ / Монгол Улсын Засгийн газар, Kyodo
