Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго улсад дэгдсэн Эбола вирусийн халдвар улам өргөжиж, засгийн газрын мягмар гарагт танилцуулсан мэдээгээр батлагдсан тохиолдол 10,060-д хүрч, нас барсан хүний тоо 4,887 боллоо. Энэ дэгдэлт нь Конгын түүхэн дэх хамгийн том, хамгийн олон хүний аминд хүрсэн дэгдэлт бөгөөд дэлхий даяар 2014-2016 оны Баруун Африкийн дэгдэлтийн дараа хоёрдугаарт бичигдэж байна.
Нөхцөл байдлыг хүндрүүлж байгаа гол асуудал нь хяналт, хавьтал илрүүлэлтийн цоорхой юм. Африкийн Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн мэдээлснээр, шинээр илэрч буй тохиолдлын 80 гаруй хувь нь өмнө нь хавьтлаар бүртгэгдээгүй хүмүүсээс илэрч байгаа нь халдварын гинжин хэлхээг хянах ажил хоцорч буйг харуулж байна. Хавьтлын хяналт сүүлийн мэдээгээр 81.6 хувьтай байгаа ажээ.
Хүүхдүүд энэ дэгдэлтэд онцгой хүндээр өртөж байна. ДЭМБ болон Африкийн төвийн хамтарсан багийн мэдээгээр 17 хүртэлх насны хүүхдийн батлагдсан тохиолдол 2,705-д хүрсний 1,345 нь тав хүртэлх насны хүүхэд байна. Тав хүртэлх насныхны дунд нас баралтын хувь 72 хувьд хүрсэн гэж "Save the Children" байгууллага мэдээлж, 1,900 гаруй хүүхэд эцэг, эх, асран хамгаалагчийнхаа нэг буюу хоёулангаас нь хагацсан буюу өнчирсөн гэж тооцоолжээ. "Хүүхдүүд халдвараас гадна гэр бүлээсээ салах, боловсрол тасалдах, зайлшгүй үйлчилгээ авах боломж буурах эрсдэлтэй тулгарч байна" гэж тус байгууллагын Конго дахь захирал Грег Рамм хэлсэн байна.
Найдварын гэрэл нь вакцин туршилт юм. Конгын зүүн хэсгийн Итури мужийн нийслэл Буниа хотод 2/3 дугаар шатны "Тумайни" — суахили хэлээр "найдвар" гэсэн утгатай — туршилт эхэлж, анхны оролцогчид баасан гарагт вакцинаа хийлгэлээ. Туршилт нь батлагдсан өвчтөнүүдийн хавьтлуудыг тойруулж вакцинжуулах "цагираг" аргыг хэрэглэж, нэр дэвшигч вакцинуудын аюулгүй байдал, дархлааны хариу болон үр дүнг үнэлэх юм.
Эхний нэр дэвшигч нь Заир омгийн эсрэг батлагдсан "Эрвебо" вакцин бөгөөд Бундибугё омгоос хамгаалах эсэх нь одоогоор тогтоогдоогүй байна. Энэ омгийн эсрэг тусгайлан боловсруулсан Оксфордын их сургуулийн болон АНУ-ын "Moderna" компанийн хоёр нэр дэвшигч мөн туршилтад нэгдэх төлөвтэй байна. ДЭМБ-ын Эрүүл мэндийн онцгой байдлын хөтөлбөрийн гүйцэтгэх захирал Чикве Ихеквеазу "Тумайни туршилт эхэлсэн нь нэр дэвшигч вакцинууд Бундибугё вирусаас үнэхээр хамгаалж чадах эсэхийг тогтоох чухал алхам боллоо" гэж мэдэгджээ.
Туршилтаас гадна Өмнөд Солонгосын "SK Bioscience" компани АНУ-ын засгийн газрын дэмжлэгтэй Бундибугё вакцины төсөлд нэгдэж байгаагаа аравдугаар сарын 29-нд зарлалаа. АНУ-ын Эрүүл мэндийн яамны харьяа BARDA байгууллага төсөлд 99 сая хүртэлх ам.доллар олгох бөгөөд эхний 36 сая нь баталгаажсан байна. Одоогоор Бундибугё омгийн эсрэг батлагдсан вакцин, тусгай эмчилгээ байхгүй байгаа нь энэ өрсөлдөөнийг яаралтай болгож байгаа юм.
Дэгдэлт хөрш орнуудад ч түгшүүр төрүүлж байна. Уганда улс Конгоос ирж буй иргэдээ өөрийн зардлаар 21 хоног тусгаарлах шаардлага тавьж эхэлсэн бол Нигери улс Угандагаар дамжсан зорчигчид халдвар илэрсний дараа нисэх буудлын хяналтаа чангатгажээ. ДЭМБ шинжилгээ, эмчилгээний чадавх өргөжсөн ч хяналтын арга хэмжээгээ сулруулахгүй байх, олон нийтийн оролцоог хангах, тусламжийн багууд өртсөн бүсүүдэд аюулгүй хүрч ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэх шаардлагатайг онцолж байна.
Үр дүн гарах хүртэл хэдэн сар шаардагдана гэж судлаачид тооцоолж байгаа тул энэ хооронд дэгдэлтийг тогтоон барих гол хэрэгсэл нь хавьтал илрүүлэлт, тусгаарлалт, аюулгүй оршуулга болон олон нийтийн итгэлийг олж авах ажил хэвээр байх болно. Туршилт амжилттай болбол ирээдүйн дэгдэлтүүдэд бэлэн байх дэлхийн бэлэн байдалд томоохон ахиц гарна.
Та юу гэж бодож байна — ийм аюултай дэгдэлтийн үед туршилтын вакциныг хавьтлуудад хийж эхлэх нь зөв алхам уу?
Эх сурвалж: Xinhua / ДЭМБ
