Хонконгийн Орон сууцны сайд Винни Хо өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сард 168 хүний аминд хүрсэн аймшигт галын талаарх мөрдөн шалгах ажиллагааны тайлан гарсантай холбогдуулан огцорлоо. Хотын захирагч Жон Ли өнөөдөр болсон хэвлэлийн хурлын эхэнд өөрөө болон долоон өндөр албан тушаалтны хамт бөхийж, олон нийтээс уучлалт гуйсан байна.
Гал 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 26-нд Тай По дүүргийн Ван Фук Корт орон сууцны цогцолборын засвар хийж байсан 31 давхар долоон барилгыг хамарч дэгдсэн юм. Энэ нь 1948 оноос хойш Хонконгт гарсан хамгийн олон хүний аминд хүрсэн гал бөгөөд дэлхийн хэмжээнд 1980 оноос хойших хамгийн их хохиролтой орон сууцны галд тооцогдож байна. Цогцолборт 4,600 гаруй хүн амьдарч байснаас 1,700 нь 65-аас дээш настай байсан бөгөөд амиа алдагсдын 114 нь буюу 70 орчим хувь нь өндөр настнууд байжээ. Мянга мянган оршин суугч орон гэрээ алдсан юм.
Шүүгчээр ахлуулсан хараат бус хорооны хэдэн зуун хуудас бүхий тайланг өнгөрсөн долоо хоногт Жон Лилд гардуулсан байна. Тайланд Засгийн газар хэсэгчлэн хариуцлага хүлээх ёстой гэж дүгнэж, дөрвөн байгууллага хариуцлагын тодорхой хэсгийг үүрэх ёстойг нэрлэжээ. Тэр дундаа Орон сууцны товчоо хамгийн их хариуцлага хүлээх ёстой гэж үзсэн бөгөөд товчооны хараат бус хяналтын нэгж нь засварын төслийг хянах үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогджээ.
Тайлангийн хэллэг хатуу байлаа. Албан тушаалтнууд оршин суугчдын аюулгүй байдлын талаарх бодит санаа зовоосон асуудлыг үл тоомсорлосон бөгөөд “алдаа дутагдал нь системийн шинжтэй, нийтлэг тархсан” шинжтэй гэж тайланд дурдсан байна. Гал гарахад хүргэсэн гол нөхцөлүүдийн дунд барилгын талбайд тамхи татахыг хориглоогүй байсан, хөөсөнцөр хавтан, тор зэрэг түр зуурын шатамхай материалд стандарт, хяналт байгаагүй зэрэг хуулийн цоорхойг нэрлэжээ. Хорооны дүгнэлтээр гал нь хавтгай дээвэр дээрх цаасан материалыг тамхины гал авалцуулснаас эхэлсэн байх магадлал хамгийн өндөр байна.
Жон Ли Винни Хогийн хувьд хувийн буруутай үйлдэл илрээгүй ч “Орон сууцны сайд улс төрийн хариуцлага хүлээх ёстой” гэж мэдэгдэв. Хо нь энэ гамшгийн төлөө огцорсон анхны албан тушаалтан болж байна. Түүний үүргийг Сангийн дэд сайд Майкл Вонг түр хавсран гүйцэтгэх бөгөөд хамгийн их буруутайд тооцогдсон хараат бус хяналтын нэгжийг татан буулгаж, оронд нь нийтийн орон сууцны шинэ хяналтын нэгж байгуулахаар болсон байна.
Засгийн газар цаашид барилгын засварын салбарт өргөн шинэчлэл хийх, тендерийн хуйвалдаан буюу үнэ тохиролцон өрсөлдөөнийг боомилох явдлыг эрүүгийн хариуцлагад татах, зөрчлийн торгуулийн дээд хэмжээг өсгөх, мөн Гал түймэртэй тэмцэх газарт их хэмжээний галын эрсдэлийн хувилбарт бэлтгэх тусгай бүс шинээр байгуулах зэрэг арга хэмжээ зарлалаа. Тусдаа гурван сарын дотор хувь хүмүүсийн хариуцлагыг тогтоох шалгалт хийж, Төрийн албаны комисс сахилгын арга хэмжээ авах эсэхийг зөвлөмж болгох юм.
Галын хэрэгтэй холбогдуулан долоон хүн, хоёр компанийг хүний амь хохироосон, залилангийн хуйвалдаан зэрэг зүйл ангиар яллаж, дор хаяж 35 хүнийг баривчилсан байна. Засварын гэрээ нь 300 сая гаруй Хонконг доллар буюу 38 сая ам.доллараас давсан дүнтэй байсан бөгөөд гүйцэтгэгч компанийн өмнөх шүүхийн маргааны түүхийг оршин суугчдаас нуусан гэх мэдээлэл мөрдөн шалгалтын явцад гарчээ.
Энэ хэрэг өндөр барилгын засвар, галын аюулгүй байдлын хяналт сул байх нь ямар үнэтэй тусдгийг дэлхий дахинд харуулсан гашуун сургамж боллоо. Орон сууцны засвар хийж байх үеийн аюулгүй байдлын дүрмийг чангатгах, оршин суугчдын гомдлыг үл тоохгүй байх, хариуцлагыг нэрээр нь тогтоох нь гамшгаас урьдчилан сэргийлэх гол нөхцөл гэж шинжээчид онцолж байна.
Танай бодлоор ийм гамшгийн дараа сайд огцрох нь хангалттай хариуцлага мөн үү, эсвэл тогтолцоог бүхэлд нь шинэчлэх шаардлагатай юу?
Эх сурвалж: Reuters, AP, Channel NewsAsia
