Хиймэл оюуны Claude загварыг бүтээгч АНУ-ын Anthropic компани аравдугаар сарын 26-нд Үнэт цаас, биржийн хороонд IPO гаргах S-1 бүртгэлийн баримтаа олон нийтэд ил болголоо. Компани Nasdaq биржид "ANT" тэмдэгтээр хувьцаагаа гаргахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд Goldman Sachs, Morgan Stanley тэргүүтэй банкууд андеррайтераар ажиллаж байна. Ингэснээр Anthropic нь санхүүгийн тайлангаа бүрэн ил болгосон томоохон хиймэл оюуны компаниудын анхдагчдын нэг болж, өрсөлдөгч OpenAI-аасаа өрсөж алхам хийлээ. Баримтад хувьцааны тоо болон үнийн хүрээг хараахан заагаагүй байна.
Тоонууд нь гайхмаар хурдтай өсөлтийг харуулж байна. Компанийн орлого 2023 онд 41 сая, 2024 онд 386 сая, 2025 онд 4.6 тэрбум ам.доллар байсан бол 2026 оны эхний хагас жилд 16.3 тэрбум ам.долларт хүрч, өмнөх оны мөн үеийн 1.16 тэрбумаас ойролцоогоор 1300 хувиар өсжээ. Зөвхөн хоёрдугаар улирлын орлого нь 11.6 тэрбум доллар болсон байна. Хэрэглээнд суурилсан борлуулалт нийт орлогын 80 хувийг бүрдүүлж байгаа бөгөөд есдүгээр сарын 30-ны байдлаар сүүлийн 12 сард дор хаяж 1 сая долларын орлого оруулсан 1,900 гаруй, 10 сая доллараас дээш орлого оруулсан 250 орчим харилцагчтай болжээ.
Ашгийн тал дээр ч эргэлт гарсан байна. Компани хоёрдугаар улиралд түүхэндээ анх удаа 974 сая долларын үйл ажиллагааны ашигтай ажилласан ч эхний хагас жилийн нийлбэрээр үйл ажиллагааны алдагдал нь 693 сая доллар хэвээр байна. Харин цэвэр алдагдал 80.7 тэрбум доллар гэсэн аварга тоо гарсан нь бодит мөнгөн алдагдал биш: үүний 72.4 тэрбум нь компанийн үнэлгээ өссөнөөс болж хөрвөх өрийн бичиг зэрэг санхүүгийн хэрэгслүүдийн бодит үнэ цэнийн өөрчлөлтийг бүртгэсэн бэлэн бус зардал юм. Компани нийт 141.1 тэрбум доллар босгосон бөгөөд зургаадугаар сарын 30-ны байдлаар 112.4 тэрбум долларын бэлэн мөнгө, 19.3 тэрбум долларын богино хугацааны хөрөнгө оруулалттай байжээ.
Хамгийн их анхаарал татаж буй эрсдэл нь тооцоолох хүчин чадлын гэрээнүүд юм. Баримтад дурдсанаар Anthropic нь Google-д 2033 он хүртэл дор хаяж 114.5 тэрбум, Amazon-д 2036 он хүртэл 110 тэрбум, Microsoft-д 2033 он хүртэл 44.9 тэрбум долларын тооцооллын хүчин чадал худалдан авах үүрэг хүлээсэн бөгөөд нийт амлалтыг хэдэн зуун тэрбум доллараар үнэлж байна. Санхүүгийн захирал Кришна Рао өөрийн ажлын цагийн 30–40 хувийг тооцооллын хүчин чадал худалдан авахад зарцуулдаг гэж хэлсэн нь энэ шийдвэр компанийн хувьд ямар жинтэйг харуулж байна. Компани өөрөө ч бие даасан хиймэл оюуны системүүд нь харилцагчид болон компанид даатгалд хамрагдахгүй байж болох эрх зүйн үүрэг, аюулгүй байдлын доголдол, хариуцлага үүсгэж болзошгүйг баримтадаа анхааруулсан байна.
Удирдлагын бүтэц нь ч энгийн компаниас ялгаатай. Үүсгэн байгуулагчдын байгуулсан Founder LLC-д олгосон цорын ганц F ангиллын хувьцаа нь томоохон шийдвэрүүдэд 50.1 хувийн санал өгөх эрхтэй бол урт хугацааны ашиг сонирхлын итгэмжлэгдсэн сан (Long-Term Benefit Trust) нь удирдах зөвлөлийн олонхийг сонгох, чөлөөлөх эрхтэй тусгай хувьцаатай. Баримтад энэ зохицуулалт нь хөрөнгө оруулагчдын санхүүгийн сонирхолд харш шийдвэр гаргахад хүргэж болзошгүйг өөрөө ч хүлээн зөвшөөрсөн нь олон нийтийн зах зээлд ховор тохиолдох ил тод анхааруулга юм.
Хэвлэлүүдийн мэдээлж буйгаар компани тавдугаар сард хувийн зах зээл дээр 965 тэрбум доллароор үнэлэгдэж байсан бол IPO-гоор 1.5–2 их наяд долларын үнэлгээ зорьж, 100 тэрбум гаруй доллар босгож болзошгүй бөгөөд арилжаа арваннэгдүгээр сарын 16-ны долоо хоногт эхэлж магадгүй байна. Эдгээр нь баримтад баталгаажаагүй хэвлэлийн мэдээ гэдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Үүний зэрэгцээ баасан гарагт Alphabet, Amazon, Intel компанийн тайлангийн дараа Азийн чипний хувьцаа огцом унаж, хөрөнгө оруулагчид хиймэл оюуны аварга зардал эргэн төлөгдөх эсэхэд эргэлзэж эхэлснийг зах зээл харууллаа. Anthropic-ийн IPO нь тэр эргэлзээг тайлах эсвэл улам гүнзгийрүүлэх жинхэнэ шалгуур болох нь тодорхой байна.
Та юу гэж бодож байна — Anthropic шиг хурдтай өсөж байгаа ч хэдэн зуун тэрбумын зардал амласан AI компанид хөрөнгө оруулах нь боломж уу, эрсдэл үү?
Эх сурвалж: VentureBeat / Firstpost (компанийн S-1 баримт)
