Английн Төв банк (Bank of England) арваннэгдүгээр сарын 5-ны Пүрэв гарагт бодлогын хүүгээ 0.25 нэгж хувиар өсгөж, 3.75 хувиас 4 хувьд хүргэлээ. Энэ нь тус банк 2023 оноос хойш анх удаа хүүгээ өсгөж байгаа явдал бөгөөд Мөнгөний бодлогын хорооны есөн гишүүний найм нь өсөлтийг дэмжсэн бол гишүүн Кэтрин Манн бүр 4.25 хувь хүртэл илүү огцом өсгөхийг санал болгожээ. Есдүгээр сард хороо хүүг хэвээр үлдээхдээ 6:3 харьцаатай санал хуваагдаж байсан бол энэ удаа хэн ч хэвээр үлдээхийг дэмжсэнгүй — маргаан одоо өсгөх эсэх дээр бус, хэр хурдан өсгөх дээр өрнөж байна.
Шийдвэрийн гол шалтгаан нь эрчим хүч. Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөн ес дэх сардаа үргэлжилж байгаа бөгөөд аравдугаар сарын сүүлийн 15 ажлын өдрийн байдлаар Брент нефтийн үнэ баррель нь 108 ам.доллар, Их Британийн хийн үнэ долдугаар сарын тайланд тусгагдсан таамаглалаас 81 хувиар өндөр байна. Төв банкны ажилтнуудын шинэ таамаглалаар хэрэглээний үнийн инфляц 2027 оны хоёрдугаар улиралд 5 орчим хувьд хүрэх бөгөөд энэ нь банкны 2 хувийн зорилтоос хоёр дахин хагасаар давсан үзүүлэлт юм.
Есдүгээр сард Их Британийн инфляц 3.5 хувь байсан ч эрчим хүчний үнийн өсөлт хүнс, тээвэр, үйлчилгээний үнэд дамжин шингэх «хоёр дахь давалгаа»-ны эрсдэл нэмэгдсэнийг банк онцолжээ. Төв банкны тэргүүн Эндрю Бэйли тэргүүтэй олонхын үзэж байгаагаар, и
нфляцын хүлээлт хяналтаас гарахаас өмнө эрт хөдлөх нь дараа нь илүү хатуу арга хэмжээ авахаас хямд тусна. Ерөнхий эдийн засагч Хью Пилл хүүгийн өсөлтийг үнийн тогтвортой байдалд учирч буй аюулыг арилгахад чиглэсэн чухал алхам гэж тодорхойлсон бол Кэтрин Манн инфляц 2027 оны дунд гэхэд 4.9 хувьд хүрнэ гэж үзэж, илүү хүчтэй хариу арга хэмжээ шаардлагатай гэжээ.
Өрхийн хувьд энэ шийдвэр шууд мэдрэгдэнэ. Хоёр жилийн тогтмол хүүтэй ипотекийн зээлийн хүү есдүгээр сарын эхнээс бараг 0.5 нэгж хувиар өссөн бөгөөд хуучин хямд хүүтэй гэрээ нь дуусч байгаа зээлдэгчид сарын төлбөр нь мэдэгдэхүйц нэмэгдэхтэй нүүр тулна. Нөгөө талаар хадгаламж эзэмшигчид бага зэрэг ашиг хүртэж, фунт стерлинг чангарах нь доллараар үнэлэгддэг импортын барааны дарамтыг зөөлрүүлж болзошгүй. Харин аж ахуйн нэгжүүд эрчим хүчний зардал өсөхийн зэрэгцээ зээлийн өртөг нэмэгдэх давхар дарамтад орж, банк эдийн засгийн өсөлт саарна гэж таамаглаж байна.
Энэ алхам нь Ерөнхий сайд Энди Бёрнхэмийн амьжиргааны өртгийг бууруулах амлалтад цохилт болж байгаа бөгөөд инфляц зорилтоосоо хоёр дахин давна гэдэг нь Засгийн газрын хувьд улс төрийн хүнд мэдээ юм. Төсвийн арга хэмжээ инфляцыг 0.25 нэгж хувиар бууруулах нөлөөтэй гэж тооцоолсон нь өсөлтийг арай зөөлрүүлсэн ч үндсэн чиг хандлагыг өөрчилсөнгүй.
Дараагийн шийдвэр арванхоёрдугаар сарын 17-нд гарна. Зах зээл хоёрдугаар сар гэхэд хүү 4.25 хувьд хүрнэ гэж үнийг нь хэдийнэ тусгасан тул Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн үргэлжилбэл дахин нэг өсөлт бараг зайлшгүй гэж Reuters бичжээ. Гэхдээ банк бодлого урьдчилан тогтоосон замналаар явахгүй, хурал бүрд нөхцөл байдлаас шалтгаалан шийдвэрлэнэ гэдгээ онцолсон. Хэрэв эрчим хүчний үнэ эвлэрлийн найдвараар огцом буурвал энэ өсөлт эртэдсэн алхам болж ч мэднэ — шүүмжлэгчид яг энэ эрсдэлийг сануулж байна.
Монголын уншигчдад энэ мэдээ хол сонсогдож болох ч дэлхийн томоохон төв банкнууд хүүгээ өсгөх нь долларын ханш, алт болон түүхий эдийн үнээр дамжин төгрөгийн ханш, импортын барааны үнэд шууд бусаар нөлөөлдөг. Дэлхийн банк ч саяхан түүхий эдийн үнэ 2026 онд 23 хувиар өснө гэж таамагласан нь эрчим хүчний шок дуусаагүйг харуулж байна.
Та юу гэж бодож байна: инфляцтай тэмцэхийн тулд хүүг өсгөх нь зөв үү, эсвэл өсөлтийг боомилсон буруу алхам уу?
Эх сурвалж: Reuters, Английн Төв банк (Bank of England)
