Хонконгийн шүүх пүрэв гарагт ардчиллын хөдөлгөөний хамгийн танигдсан төлөөлөгчдийн нэг Жошуа Вонгийг 10 жилийн хорих ялаар шийтгэлээ. Энэ нь Бээжингээс 2020 онд Хонконгт тогтоосон үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн дагуу түүний сонсож буй хоёр дахь ял бөгөөд шүүмжлэгчид нь энэ хэрэг хотын нэгэн цагт цэцэглэн хөгжиж байсан ардчиллын хөдөлгөөнийг дарангуйлж буйн илрэл гэж үзэж байна.
30 настай Вонг гадаадын байгууллага, хүчнүүдтэй хуйвалдан үндэсний аюулгүй байдалд аюул учруулсан гэх хэрэгт буруутгагджээ. Шүүхийн мэдээлснээр тэрээр 2020 оны долдугаар сарын 1-нээс арваннэгдүгээр сарын 23-ны хооронд гадаадад дүрвэн гарсан идэвхтэн Натан Лоу болон бусад хүмүүстэй хамтран гадаадын улс орон, байгууллагуудад хандан Хятад болон Хонконгийн засгийн газруудын эсрэг хориг арга хэмжээ, бүслэлт тогтоох буюу бусад дайсагнасан үйл ажиллагаа явуулахыг уриалсан гэж үзсэн байна. Вонг энэ хэрэгт 2025 онд татагдсан бөгөөд өнгөрсөн есдүгээр сард гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн нь ялын хэмжээг бууруулах нөхцөл болдог.
Гэсэн ч шүүгч Уильям Там түүний гэмт хэргийг хүнд шинжтэй гэж үзэж, Вонгийн оролцоо хязгаарлагдмал байсан гэх өмгөөлөгчдийн байр суурийг хүлээн аваагүй байна. Шүүгч анх 13 жилийн хорих ялыг эхлэх цэг болгон хэлэлцсэн ч Вонг гэм буруугаа хүлээснийг харгалзан 10 жил болгон бууруулжээ. Мөн шүүх хоёр ялыг нэгэн зэрэг эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн тул одоо эдэлж буй өмнөх ялынхаа үлдсэн хоёр сар орчмыг тэрээр шинэ ялтайгаа давхар эдлэх юм байна.
Вонгийн түүх үүгээр гэнэт эхлээгүй. Тэрээр өсвөр насандаа 2014 оны «шүхэрт» хөдөлгөөнөөр олон улсад танигдаж, Хонконгийн залуучуудын ардчиллын тэмцлийн бэлгэдэл болсон нэгэн. Харин 2020 онд үндэсний аюулгүй байдлын хууль батлагдсанаас хойш тэр бараг тасралтгүй хоригдож байгаа бөгөөд энэ удаагийн ял гарахаас өмнө ч тэрээр албан бус анхан шатны сонгуультай холбоотой, хотын хамгийн том үндэсний аюулгүй байдлын хэргээр оноосон дөрвөн жил найман сарын хорих ялаа эдэлж байжээ.
Хамгийн анхаарал татсан нь цаг хугацаа юм. Өмнөх ялынхаа дагуу Вонг 2027 оны нэгдүгээр сард суллагдах ёстой байсан ч шинэ хэрэг түүнийг дахин шүүхэд дуудаж, суллагдах найдварыг нь бараг арван жилээр хойшлууллаа. Мэдээллээр тэрээр 2020 оноос хойш нийт зургаан жил орчим хоригдож байгаа бөгөөд үндэсний аюулгүй байдлын хуулиар хоёр удаа ял сонссон Хонконгийн цорын ганц идэвхтэн гэж танилцуулагдаж байна.
Хоёр талын байр суурь эрс ялгаатай байна. Хятад болон Хонконгийн эрх баригчид үндэсний аюулгүй байдлын хуулийг 2019 оны үймээн самууны дараа дэг журам, тогтвортой байдлыг сэргээсэн зайлшгүй хэрэгсэл гэж хамгаалдаг бөгөөд гадаадын хориг уриалах нь ямар ч улсад хүнд гэмт хэрэгт тооцогдоно гэж үздэг. Харин хүний эрхийн байгууллагууд болон өрнөдийн засгийн газрууд уг хуулийг өөр үзэл бодлыг дарах, сонгуулийн өрсөлдөөн, жагсаал цуглааныг хуулиар хориглоход ашиглаж байна гэж шүүмжилсээр ирсэн. Вонгийн энэ удаагийн ял тэр маргааныг дахин дэлхийн хэвлэлүүдийн тэргүүн нүүрэнд гаргалаа.
Асуудлын цаад ач холбогдол нь нэг хүний хувь заяагаар хязгаарлагдахгүй. Хонконг бол Азийн санхүүгийн төв бөгөөд «нэг улс, хоёр систем» зарчмаар баталгаажсан эрх чөлөө нь түүний олон улсын байр суурийн үндэс байсаар ирсэн. Ардчиллын хөдөлгөөний нүүр царай болсон хүнийг суллагдахынх нь өмнөхөн дахин арван жилээр хорьсон нь тэр баталгааны өнөөгийн бодит байдлын тухай асуултыг олон улсын хөрөнгө оруулагчид, засгийн газруудад дахин тавьж байна.
Одоо Вонг давж заалдах эсэх нь тодорхойгүй байна. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хэрэгт давж заалдах боломж хязгаарлагдмал байдаг тул түүний хувь заяа ойрын жилүүдэд шоронгийн хананы цаана шийдэгдэх нь бараг тодорхой болжээ. Харин Хонконгийн улс төрийн ирээдүйн тухай маргаан шүүх танхимаас гадна, дэлхий даяар үргэлжилсээр байх болно.
Та юу гэж бодож байна — гадаадын хориг арга хэмжээ уриалсан идэвхтэнд 10 жилийн ял оноосон нь үндэсний аюулгүй байдлаа хамгаалсан зөв арга хэмжээ юу, эсвэл өөр үзэл бодлыг дарсан хэт хатуу шийтгэл үү?
Эх сурвалж: Reuters; Associated Press; Kyodo News (2026.11.05)
