Хятадын эрх баригчид Японы хөрөнгө оруулалтын аварга SoftBank группт Швейцарийн инженерийн ABB компанийн роботын салбарыг 5.4 тэрбум ам.доллараар худалдан авахыг хориглосон тухай ABB арваннэгдүгээр сарын 5-ны Пүрэв гарагт албан ёсоор мэдэгдлээ. ABB-ийн мэдэгдэлд дурдсанаар, Хятадын Гадаадын хөрөнгө оруулалтын аюулгүй байдлын хяналтын ажлын механизмын алба ABB Robotics-ийн Хятад дахь бизнесийг худалдан авахыг хориглосон бөгөөд энэ тухай SoftBank тал ABB-д мэдээлсэн байна.
Хэлцэл 2025 оны аравдугаар сард зарлагдсан бөгөөд ABB Robotics-ийг 5.375 тэрбум ам.долларын үнэлгээгээр SoftBank-д шилжүүлэхээр тохиролцсон байв. SoftBank-ийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Масаёши Сон робот техникийг «физикийн хиймэл оюун» (physical AI) хэмээн нэрлэж, өөрийн хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын стратегийн гол цөм болгохоо зарлаад байсан юм. Европын Комисс энэ хэлцлийг гуравдугаар сард нөхцөлгүйгээр зөвшөөрсөн ч Хятадын шалгуур огт өөрөөр тавигдлаа.
Financial Times-ийн мэдээлснээр шийдвэрийг Хятадын Үндэсний хөгжил, шинэчлэлийн хороо (NDRC) гаргасан бөгөөд тус хороо нь үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлж болзошгүй гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хянадаг. SoftBank өнгөрсөн долоо хоног хүртэл хэлцэл зөвшөөрөгдөнө гэж найдаж байсан гэнэ. Сонины эх сурвалжуудын хэлснээр, зохицуулагчид роботын үйлдвэрлэлээс цуглардаг өгөгдөл гадагш шилжин, SoftBank-ийн томоохон хөрөнгө оруулалттай OpenAI зэрэг компаниудын хиймэл оюуны загварыг сургахад ашиглагдаж болзошгүй гэж болгоомжилжээ. Гэхдээ энэ үндэслэлийг Хятадын тал албан ёсоор зарлаагүй бөгөөд NDRC Reuters-ийн тайлбар авах хүсэлтэд хариулаагүй, SoftBank ч тайлбар хийхээс татгалзсан байна. Хятадын Гадаад хэргийн яамны төлөөлөгч асуудлыг холбогдох байгууллагад тавихыг зөвлөжээ.
Хятад бол ABB Robotics-ийн хамгийн том зах зээл — роботын бизнесийнх нь 30 орчим хувийг эзэлдэг бөгөөд тус компани Хятадад 
130 орчим хотод 15,000 орчим ажилтантай, Шанхайд дэлхийн роботын төв штаб нь байрладаг. Тэр ч бүү хэл ABB Хятадын зах зээлд зориулсан роботуудынхаа 90 хувийг дотооддоо үйлдвэрлэдэг. Иймээс Хятад дахь хэсгийг нь худалдан авч чадахгүй бол SoftBank-ийн авах бизнес анх тохиролцсоноосоо тэс өөр зүйл болно гэж шинжээчид үзэж байна.
Энэ нь энэ жил Хятад хаасан хоёр дахь том хэлцэл юм: оны эхээр NDRC Meta компанийг 2 тэрбум гаруй доллараар худалдан авсан хиймэл оюуны Manus стартапын хэлцлийг цуцлахыг үүрэгдсэн. Хоёр тохиолдол хоёулаа Бээжин өгөгдөл болон хиймэл оюунтай холбоотой стратегийн технологид тавих хяналтаа чангатгаж байгааг харуулж байна. Reuters мөн Япон, Хятадын хооронд Тайванийн асуудлаарх Ерөнхий сайд Санаэ Такаичигийн мэдэгдлээс хойш дипломат маргаан үргэлжилж, Хятад Японы эсрэг чухал ашигт малтмалын экспортоо хязгаарлаад байгааг сануулсан ч талуудын аль нь ч энэ шийдвэрийг уг маргаантай холбовгүй.
Зах зээлийн хариу үйлдэл хурдан байлаа: SoftBank-ийн хувьцаа мэдээ гарах өдөр 6.8 хувиар, ABB-ийн хувьцаа өглөөний арилжаанд 1.1 хувиар унажээ. Гэсэн хэдий ч хэлцэл бүрэн цуцлагдсан гэж зарлагдаагүй — ABB хоёр тал нягт яриа хэлэлцээ өрнүүлж, хэлцэл дээр бүтээлчээр ажиллаж байгаа гэж мэдэгдсэн. Одоо SoftBank дахин хүсэлт гаргах, Хятадын бизнесийг салган бүтцийг шинэчлэх, эсвэл үнэ болон хуваарийг өөрчлөх зэрэг хувилбарууд нээлттэй ч аль нь ч албан ёсоор зарлагдаагүй байна.
Энэ хэрэг дэлхийн технологийн салбарт том дохио өгч байна: роботууд одоо зүгээр нэг машин техник биш, үйлдвэр, агуулах, цаашлаад гэр ахуйн орчноос өгөгдөл цуглуулдаг төхөөрөмж гэж үзэгдэх болсон тул хил дамнасан том хэлцэл бүр өрсөлдөөний шалгуураас гадна аюулгүй байдлын шалгуурыг давах ёстой болжээ. Монгол шиг уул уурхайн автоматжуулалт эрчимтэй нэвтэрч буй улсын хувьд ч роботын өгөгдөл хэнд очдог вэ гэдэг асуулт улам бүр чухал болж байна.
Та юу гэж бодож байна: роботын өгөгдлийг үндэсний аюулгүй байдлын асуудал гэж үзэж хэлцэл хаах нь зөв үү?
Эх сурвалж: Reuters, Nikkei Asia, ABB компанийн мэдэгдэл
