Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр, Бууцагаан сумдын зааг, «Сүүдэртийн хясаа» орчимд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй Байдрагийн 30 МВт-ын усан цахилгаан станцын төслийн сонгон шалгаруулалт үргэлжилж байна. Одоогийн байдлаар 9 аж ахуйн нэгж оролцохоор хүсэлтээ ирүүлээд байгаа бөгөөд хувийн хэвшлийн саналыг 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 12 хүртэл хүлээн авна гэж МҮОНРТ мэдээллээ.
Төслийг 2026–2055 онд DBOT буюу зураг төсөл боловсруулах, байгаль орчин, нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээ хийх, барих, ашиглах, шилжүүлэх хэлбэрээр хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Барилга угсралтын хугацаа 53 сар, станцын суурилагдсан хүчин чадал 30 МВт, жилд 58.9 сая кВт.ц цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоотой бөгөөд төслийн урьдчилсан төсөвт өртөг нь 53.3 сая ам.доллар юм.
Энэ станцын хамгийн шууд ач холбогдол нь бүс нутгийн эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах явдал юм. Баянхонгор аймгийн зарим сумдын эрчим хүчний хэрэгцээг өнөөдөр ОХУ-ын импортын эрчим хүчээр хангадаг. Байдрагийн УЦС ашиглалтад орсноор Баянхонгор, Өвөрхангай аймаг болон бүс нутгийн сумдын цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээг найдвартай хангахын зэрэгцээ Төвийн бүсийн нэгдсэн системд сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг нэмэгдүүлж, оргил ачаалал болон аваарын үед горим тохируулга хийх чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.
Үр ашгийн өөр нэ
г тоо нь дамжуулалтын алдагдал юм. Одоо ашиглагдаж буй Булган аймгаас Баянхонгор аймаг хүрэх 600 км урттай 110 кВ-ын цахилгаан дамжуулах шугамын эрчим хүчний алдагдлыг жилд 17.8 сая кВт.ц-аар буюу эдийн засгийн хувьд ойролцоогоор 2.5 тэрбум төгрөгөөр бууруулах боломжтой гэсэн тооцоо гарчээ. Өөрөөр хэлбэл, станц нь зөвхөн шинэ эх үүсвэр нэмэх бус, одоогийн сүлжээний үрэлгэн байдлыг ч бууруулна.
Төслийн хүрээнд Байдраг гол дээр ойролцоогоор 400 сая шоо метр багтаамжтай хиймэл нуур байгуулахаар төлөвлөсөн байна. Энэ нь усны нөөцийг хуримтлуулж, зохистой ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлэхээс гадна усалгаатай газар тариалан, загас үржүүлэг, аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх замаар орон нутгийн эдийн засагт олон талын эерэг нөлөө үзүүлнэ гэж танилцуулгад дурджээ. Төслийг хэрэгжүүлэх явцад орон нутагтаа 50–60 тогтмол ажлын байр шинээр бий болох урьдчилсан төлөвтэй байна.
Байгаль орчны талаас нь авч үзвэл, сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй явагдаж буй цаг агаарын хэт халалт, эрс тэс уур амьсгалын улмаас гол, горхи ширгэх эрсдэлээс хамгаалах, мөнх цас, мөсөн гол болон цэвдгийн хайлалтаас үүдэлтэй болзошгүй үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэхэд усан сан чухал хувь нэмэр оруулна гэж үзэж байна. Нөгөө талд, томоохон усан сангийн төслүүдэд голын экосистем, бэлчээр, нутгийн иргэдийн амьжиргаанд үзүүлэх нөлөөллийг үнэлгээний шатанд нээлттэй хэлэлцэх нь иргэдийн хамгийн их анхаардаг асуудал хэвээр байдаг — төслийн DBOT хэлбэрт байгаль орчин, нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээ тусгайлан багтсан нь энэ үүднээс чухал юм.
Дараагийн алхам нь арваннэгдүгээр сарын 12-нд хувийн хэвшлийн санал хүлээн авах хугацаа дуусч, сонгон шалгаруулалт үргэлжлэх явдал юм. 53 сарын барилгын хугацааг тооцвол станц нарийвчилсан зураг төсөл, санхүүжилтийн шат сааталгүй явбал 2030-аад оны эхээр ашиглалтад орох боломжтой. Монгол Улс эрчим хүчнийхээ тодорхой хэсгийг импортоор хангадаг өнөөгийн нөхцөлд дотоодын сэргээгдэх эх үүсвэр бүрийг иргэд, бизнесүүд анхааралтай ажиглаж байна.
Та юу гэж бодож байна: усан цахилгаан станц шиг том төслүүдийг төр өөрөө барих уу, эсвэл хувийн хэвшлээр DBOT хэлбэрээр хэрэгжүүлэх нь зөв үү?
Эх сурвалж: МҮОНРТ (mnb.mn)
