Америкийн хөдөлмөрийн зах зээл аравдугаар сард шинжээчдийг гайхшруулсан хүчтэй өсөлт үзүүллээ. АНУ-ын Хөдөлмөрийн статистикийн товчоо (BLS) баасан гарагт нийтэлсэн тайландаа дурдсанаар, хөдөө аж ахуйн бус салбарт ажлын байр 165 мянгаар нэмэгдсэн бол ажилгүйдлийн түвшин есдүгээр сарын 4.2 хувиас 4.1 хувь болж буурчээ. Ажилгүй иргэдийн тоо 7.1 сая орчимд хэвээр байгаа бөгөөд ажилгүйдлийн түвшин гуравдугаар сараас хойш 4.1–4.3 хувийн нарийн хүрээнд хэлбэлзэж байна.
Энэ тоо яагаад ийм их анхаарал татав гэвэл таамгаас хол зөрсөн явдал юм. Reuters-ийн санал асуулгад оролцсон эдийн засагчид дунджаар 65 мянган ажлын байр нэмэгдэхийг хүлээж байсан бол Bloomberg-ийн 79 таамгийн хамгийн өндөр нь ч 131 мянга байжээ — бодит дүн тэдгээрийн бүгдээс нь давсан байна. Түүнчлэн есдүгээр сарын үзүүлэлтийг 29 мянгаас 60 мянга болгон дээш нь засварласан нь сүүлийн хоёр сарын хөдөлмөрийн зах зээл өмнө нь бодож байснаас ч хүчтэй байсныг харууллаа. Сүүлийн 12 сарын дундаж өсөлт сард 48 мянга байсантай харьцуулахад аравдугаар сарын дүн гурав дахин их байна.
Салбараар нь харвал мэргэжлийн болон бизнесийн үйлчилгээ 70 мянган ажлын байраар тэргүүлж, эрүүл мэнд, нийгмийн тусламжийн салбар 55.1 мянга, тээвэр, агуулахын салбар 24.8 мянган ажлын байр нэмсэн байна. Цалингийн өсөлт ч үргэлжилж, цагийн дундаж цалин 0.4 хувиар өсөж 38.00 ам.долларт хүрсэн бөгөөд жилийн өсөлт нь 3.1 хувь болжээ. Хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин (participation) 61.9 хувь болж өссөн нь хоёрдугаар сараас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт юм.
Гэхдээ сайн мэдээний цаана болгоомжлох зүйлс ч бий. Appcast-ийн ахлах эдийн засагч Эндрю Флауэрсийн онцолсноор, ажилгүйдлийн түвшин буурсан ч ажил хайж байгаа хүмүүсийн ажил олох хугацаа уртсаж, дундаж ажилгүйдлийн үргэлжлэх хугацаа 11.9 долоо хоногт хүрчээ. Урт хугацаагаар буюу 27 долоо хоногоос дээш ажилгүй байгаа хүмүүсийн тоо 2 сая орчим буюу нийт ажилгүйчүүдийн 27.6 хувийг эзэлж байгаа нь «тоо сайхан ч хүн бүрд хүрэхгүй» байгаагийн илрэл гэж ажиглагчид үзэж байна.
Зах зээлийн хариу үйлдэл тэр дороо гарлаа. Хүчтэй тайлангийн дараа АНУ-ын Төрийн сангийн бондын өгөөж өсөж, 10 жилийн бондын өгөөж 4.894 хувьд хүрсэн бол доллар нэг долоо хоногийн дээд түвшиндээ чангарлаа. Хамгийн гол нь хөрөнгө оруулагчдын Холбооны нөөцийн банкны (ХНБ) дараагийн алхамд өгөх үнэлгээ өөрчлөгдөж, ирэх сард ХНБ хүүгээ өсгөх магадлалын зах зээлийн бооцоо 70 хувиас 78 хувь болж нэмэгджээ. Өөрөөр хэлбэл, эдийн засаг хүчтэй байх нь сайн мэдээ ч зээлийн өртгийг хямдруулах хүлээлтийг хойшлуулж байна.
Энэ тайлан өчигдрийн зах зээлийн огцом уналтын дараах эргэлзээг улам сонирхолтой болгож байна. Технологийн хувьцаа нэг өдөрт их наядаар хэмжигдэх үнэлгээгээ алдаж байх зуур бодит эдийн засгийн суурь үзүүлэлт — ажлын байр — хүчтэй гарсан нь «зах зээлийн сандрал» ба «бодит эдийн засгийн эрүүл мэнд» хоёр үргэлж нэг чигт явдаггүйг харуулж байна. Монголын хувьд долларын ханш, ХНБ-ны хүүгийн шийдвэр нь төгрөгийн ханш, зээлийн нөхцөл, түүхий эдийн үнэд шууд дамждаг тул энэ тоо бидэнд ч хамаатай.
Дараагийн том сорилт нь арванхоёрдугаар сарын 4-нд гарах арваннэгдүгээр сарын хөдөлмөрийн тайлан бөгөөд ХНБ-ны хүүгийн хурал түүний дараахан болно. Тэр хүртэл зах зээл инфляцын ээлжит мэдээнүүдийг анхааралтай ажиглах бөгөөд аравдугаар сарын хүчтэй дүн давтагдвал хүү өсгөх шийдвэр бараг тодорхой болох талтай.
Та юу гэж бодож байна: эдийн засаг нь хүчтэй байгаа үед төв банк хүүгээ өсгөх нь зөв үү, эсвэл өсөлтийг боомилох эрсдэлтэй юу?
Эх сурвалж: Reuters, АНУ-ын Хөдөлмөрийн статистикийн товчоо (BLS), IndustryWeek
